مدیک‌پدیامدیک‌پدیادانشنامهٔ بالینی
Nephrology

بیماری‌های کلیه

نارساییِ کلیه و اختلالاتِ آب، الکترولیت و اسید-باز؛ خواندن و تدبیرِ درست. ۲۷ مقاله

آسیب حاد کلیه؛ ارزیابی و درمانآسیب حاد کلیه سندرمی با کاهش ناگهانی عملکرد کلیه است که در سه مرحله KDIGO طبقه‌بندی می‌شود و مدیریت آن از احیای حجم و رفع علت زمینه‌ای تا اندیکاسیون‌های دیالیز AEIOU را در بر می‌گیرد۵ مرداد ۱۴۰۵آمیلوئیدوز کلیوی؛ تشخیص و درمانآمیلوئیدوز کلیوی بیماری پیشرونده‌ای است که از رسوب فیبریل‌های آمیلوئید در گلومرول ناشی می‌شود و با سندرم نفروتیک، نارسایی پیشرونده کلیوی و درگیری خارج‌کلیوی تظاهر می‌یابد۵ مرداد ۱۴۰۵اختلالات اسید و باز؛ رویکرد تشخیصیرویکرد تشخیصی اختلالات اسید و باز بر پایه تفسیر گام‌به‌گام ABG، محاسبه آنیون‌گپ و ارزیابی جبران فیزیولوژیک استوار است۵ مرداد ۱۴۰۵اختلالات سدیم و پتاسیم؛ تشخیص و درماناختلالات سدیم و پتاسیم از شایع‌ترین ناهنجاری‌های الکترولیتی در بیماران بستری هستند که طیفی از بی‌علامتی تا اورژانس تهدیدکننده حیات را دربر می‌گیرند۵ مرداد ۱۴۰۵اختلالات منیزیم و فسفر؛ تشخیص و درماناختلالات منیزیم و فسفر از شایع‌ترین یافته‌های الکترولیتی در بیماران بستری‌اند که بدون اصلاح به‌موقع می‌توانند به آریتمی، نارسایی تنفسی و مرگ بینجامند۵ مرداد ۱۴۰۵ارزیابی پروتئینوری؛ رویکرد تشخیصیارزیابی سیستماتیک پروتئینوری از غربالگری با dipstick تا بیوپسی کلیه، تشخیص افتراقی دقیق و درمان هدفمند بر پایه علت زمینه‌ای را ممکن می‌سازد۵ مرداد ۱۴۰۵اسیدوز توبولی کلیوی؛ تشخیص و درماناسیدوز توبولی کلیوی اختلالی توبولی با اسیدوز متابولیک و آنیون‌گپ نرمال است که تشخیص نوع آن رویکرد درمانی را تعیین می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵بیماری مزمن کلیه؛ رویکرد بالینیبیماری مزمن کلیه کاهش پایدار عملکرد کلیوی است که در مراحل اولیه بدون علامت پیش می‌رود و با مداخله هدفمند بر پایه مهارکننده‌های RAS و SGLT2 می‌توان سرعت پیشرفت آن را به‌طور معنی‌داری کاهش داد۵ مرداد ۱۴۰۵بیماری معدنی-استخوانی در بیماری مزمن کلیه؛ ارزیابی و درمانCKD-MBD سندرمی سیستمیک است که با اختلال هومئوستاز معدنی، آسیب استخوانی و کلسیفیکاسیون عروقی تعریف می‌شود و از مراحل اولیه نارسایی کلیه نیازمند پایش و درمان فعال است۵ مرداد ۱۴۰۵بیماری پلی‌کیستیک کلیه؛ تشخیص و درمانADPKD بیماری ارثی پیشرونده‌ای است که با کیست‌های دوطرفه کلیوی، هایپرتانسیون و خطر ESRD تعریف می‌شود و درمان آن بر کنترل فشار خون با ACEi/ARB و تولواپتان در موارد پیشرونده متکی است۵ مرداد ۱۴۰۵بیماری کلیوی در بارداری؛ رویکرد بالینیبیماری کلیوی در بارداری طیفی از AKI تا CKD را دربر می‌گیرد و نیازمند تفسیر متفاوت یافته‌های آزمایشگاهی و رویکرد چندرشته‌ای است۵ مرداد ۱۴۰۵تنگی شریان کلیوی؛ تشخیص و درمانتنگی شریان کلیوی علت قابل‌درمان پرفشاری خون مقاوم است که با تشخیص به‌هنگام و مداخله مناسب، از نارسایی برگشت‌ناپذیر کلیه پیشگیری می‌شود۵ مرداد ۱۴۰۵دیالیز و عوارض آن؛ رویکرد بالینیآشنایی با عوارض همودیالیز و دیالیز صفاقی — از افت فشار خون حین دیالیز تا عفونت کاتتر و اوستئودیستروفی — برای هر پزشک درگیر در مراقبت از بیماران ESRD ضروری است۵ مرداد ۱۴۰۵رابدومیولیز؛ ارزیابی و درمانرابدومیولیز، تجزیه حاد فیبرهای عضله اسکلتی است که با افزایش CK، میوگلوبینوری و خطر آسیب حاد کلیوی تظاهر می‌کند و درمان آن بر احیای سریع حجمی استوار است۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم فانکونی؛ تشخیص و درمانسندرم فانکونی اختلال منتشر لولهٔ پروگزیمال کلیه است که با هدررفت همزمانِ گلوکز، فسفر، اسیدهای آمینه و بیکربنات خود را نشان می‌دهد و درمانِ علت زمینه‌ای محور اصلی تدبیر است۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم نفروتیک؛ ارزیابی و درمانسندرم نفروتیک ناشی از آسیب گلومرولار با پروتئینوری شدید، هایپوآلبومینمی، ادم و هایپرلیپیدمی تظاهر می‌کند و رویکرد درمانی آن مستقیماً به علت زمینه‌ای و تشخیص هیستوپاتولوژیک بستگی دارد۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم هپاتورنال؛ تشخیص و درمانسندرم هپاتورنال یک نارسایی کلیوی عملکردی تهدیدکننده حیات در سیروز پیشرفته است که به شناخت زودهنگام، انفوزیون آلبومین، و درمان با ترلیپرسین نیاز دارد۵ مرداد ۱۴۰۵لوپوس نفریت؛ طبقه‌بندی، تشخیص و درمانلوپوس نفریت تظاهر کلیوی جدی SLE است که با بیوپسی طبقه‌بندی شده و با ایمونوساپرشن هدفمند درمان می‌شود تا از پیشرفت به نارسایی مزمن کلیه جلوگیری گردد۵ مرداد ۱۴۰۵نفروپاتی IgA؛ تشخیص و درماننفروپاتی IgA با هماچوری سینفارنژیتیک تظاهر می‌یابد، تشخیص قطعی آن با بیوپسی کلیه تأیید می‌شود و درمان هدفمندش با مهار RAAS، SGLT2i و در موارد پرخطر ایمونوساپرسیون انجام می‌گیرد۵ مرداد ۱۴۰۵نفروپاتی دیابتی؛ تشخیص و درماننفروپاتی دیابتی شایع‌ترین علت بیماری مزمن کلیوی است که با تشخیص زودهنگام و درمان چندمحوری می‌توان پیشرفت آن را به‌طور معناداری به تأخیر انداخت۵ مرداد ۱۴۰۵نفروپاتی ناشی از کنتراست؛ پیشگیری و درماننفروپاتی ناشی از کنتراست (CIN) از طریق ایسکمی مدولاری و آسیب مستقیم لوله‌ای ایجاد می‌شود و در بیماران مبتلا به CKD و دیابت شیوع بالایی دارد. هیدراسیون کافی وریدی و انتخاب ماده حاجب مناسب محور اصلی پیشگیری هستند۵ مرداد ۱۴۰۵نفروپاتی‌های ارثی و سندرم آلپورت؛ تشخیص و درمانسندرم آلپورت، شایع‌ترین نفروپاتی ارثی، بر اثر نقص کلاژن نوع IV غشای پایه گلومرولی را تخریب کرده و با هماچوری میکروسکوپی پایدار، کاهش شنوایی حسی‌عصبی و نارسایی کلیوی پیشرونده تظاهر می‌یابد۵ مرداد ۱۴۰۵نفریت بینابینی؛ تشخیص و درماننفریت بینابینی علتی قابل‌برگشت از AKI است که با شناخت داروهای محرک، ورک‌آپ هدفمند و درمان به‌موقع می‌توان از پیشرفت آن به بیماری مزمن کلیه جلوگیری کرد۵ مرداد ۱۴۰۵واسکولیت کلیوی وابسته به آنکا؛ تشخیص و درمانواسکولیت کلیوی وابسته به ANCA علتی تهدیدکننده برای RPGN است که تشخیص سریع با بیوپسی و آغاز به‌هنگام درمان القایی، کلید حفظ عملکرد کلیوی است۵ مرداد ۱۴۰۵پیوند کلیه؛ رویکرد بالینی و عوارضپیوند کلیه برترین درمان ESRD است و مدیریت دقیق ایمونوساپرشن، تشخیص زودهنگام رد و پیشگیری از عوارض عفونی و قلبی‌عروقی ارکان اصلی مراقبت پس از پیوند را تشکیل می‌دهند۵ مرداد ۱۴۰۵گلومرولواسکلروز فوکال سگمنتال (FSGS)؛ تشخیص و درمانFSGS یک الگوی آسیب گلومرولی پودوسیتی است که با سندرم نفروتیک تظاهر می‌یابد و بدون تشخیص و درمان به موقع با خطر بالای پیشرفت به بیماری کلیوی مرحله نهایی همراه است۵ مرداد ۱۴۰۵گلومرولونفریت؛ رویکرد تشخیصی و درمانگلومرولونفریت گروهی از بیماری‌های التهابی گلومرول است که با هماچوری، پروتئینوری و نقص عملکرد کلیه تظاهر می‌یابد و تشخیص نوع آن برای انتخاب درمان اختصاصی ضروری است۵ مرداد ۱۴۰۵