مدیک‌پدیامدیک‌پدیادانشنامهٔ بالینی
Endocrinology

غدد و متابولیسم

دیابت، تیروئید و اختلالاتِ هورمونی؛ از تفسیرِ آزمایش تا درمان. ۲۷ مقاله

SIADH و دیابت بی‌مزه؛ تشخیص و درمانSIADH و دیابت بی‌مزه دو قطب مخالف اختلال تنظیم ADH‌اند که مدیریت دقیق سدیم و شناسایی علت زمینه‌ای، پیامد بالینی را تعیین می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵آکرومگالی؛ تشخیص و درمانآکرومگالی بیماری نادر اما پرعارضه‌ای است که تشخیص زودهنگام و درمان هدفمند آن از عوارض قلبی‌عروقی و متابولیک جدی پیشگیری می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵اختلال چربی خون؛ ارزیابی خطر و درماندیس‌لیپیدمی، اختلال در لیپوپروتئین‌های پلاسما، از مهم‌ترین عوامل خطر قابل‌اصلاح برای بیماری قلبی-عروقی آترواسکلروتیک به شمار می‌رود و مدیریت آن بر ارزیابی دقیق خطر فردی و تعیین هدف LDL-C استوار است۵ مرداد ۱۴۰۵اختلالات تحت‌بالینی تیروئید؛ ارزیابی و درماناختلالات تحت‌بالینی تیروئید وضعیتی است که TSH از محدوده طبیعی خارج شده اما هورمون‌های آزاد طبیعی‌اند و تصمیم درمانی به سطح TSH، سن، بارداری و بیماری زمینه‌ای بستگی دارد۵ مرداد ۱۴۰۵استئومالاسی و کمبود ویتامین D؛ تشخیص و درماناستئومالاسی اختلالی در مینرالیزاسیون استخوان است که عمدتاً از کمبود ویتامین D ناشی می‌شود و با درد منتشر استخوانی، ضعف عضلانی پروگزیمال و ALP بالا تظاهر می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵اینسیدنتالوم آدرنال؛ رویکرد تشخیصیاینسیدنتالوم آدرنال یافته‌ای شایع در تصویربرداری است که نیازمند ارزیابی هورمونی سیستماتیک و تعیین خطر بدخیمی بر پایهٔ ویژگی‌های CT است۵ مرداد ۱۴۰۵تومورهای نورواندوکرین و کارسینوئید؛ تشخیص و درمانتومورهای نورواندوکرین نئوپلاسم‌هایی با رفتار بیولوژیک متنوع هستند که تشخیص و درمان آن‌ها بر گرادینگ بافتی، تصویربرداری عملکردی، و وضعیت عملکردی هورمونی استوار است۵ مرداد ۱۴۰۵تومورهای هیپوفیز؛ تشخیص و درمانتومورهای هیپوفیز با ورک‌آپ هورمونی هدفمند، MRI با گادولینیوم و درمان تخصصی شامل آگونیست دوپامین، جراحی یا رادیوتراپی مدیریت می‌شوند۵ مرداد ۱۴۰۵تیروئیدیت؛ تشخیص و درمانراهنمای تشخیص افتراقی و درمان گام‌به‌گام انواع تیروئیدیت برای پزشک در نقطه مراقبت۵ مرداد ۱۴۰۵دیابت نوع ۱؛ تشخیص و درماندیابت نوع ۱ یک اختلال اتوایمیون با تخریب سلول‌های بتای پانکراس است که درمان اصلی آن انسولین‌درمانی مادام‌العمر به‌همراه پایش مستمر قند خون است۵ مرداد ۱۴۰۵دیابت نوع ۲؛ تشخیص و انتخاب درمان فردی‌شدهدیابت نوع ۲ با مقاومت به انسولین و نقص تدریجی بتاسل سیر می‌کند؛ تشخیص زودهنگام و انتخاب هوشمندانه داروی دوم بر پایه بیماری زمینه‌ای قلبی-کلیوی، محور پیشگیری از عوارض ماندگار است۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم متابولیک؛ تشخیص و درمانسندرم متابولیک خوشه‌ای از اختلالات متابولیک است که خطر بیماری قلبی-عروقی را ۲ تا ۳ برابر و خطر دیابت نوع ۲ را حدود ۵ برابر بالا می‌برد و با تغییر سبک زندگی و درمان هدفمند هر مؤلفه قابل کنترل است۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم کوشینگ؛ تشخیص و درمانسندرم کوشینگ اختلالی با مرگ‌ومیر بالاست که تشخیص مرحله‌ای دقیق و درمان هدفمند آن نقش محوری در کاهش عوارض جدی دارد۵ مرداد ۱۴۰۵سندرم‌های نئوپلازی غدد درون‌ریز متعدد (MEN)؛ تشخیص و درمانسندرم‌های نئوپلازی غدد درون‌ریز متعدد اختلالات ارثی اتوزوم غالبی هستند که نیازمند تشخیص زودهنگام، ورک‌آپ ژنتیک و مداخله جراحی به‌موقع برای پیشگیری از بدخیمی متاستاتیک هستند۵ مرداد ۱۴۰۵فئوکروموسیتوم؛ تشخیص و درمانفئوکروموسیتوم تومور ترشح‌کننده کاتکولامین است که با ورک‌آپ بیوشیمیایی هدفمند و آلفابلوکاد مناسب پیش از جراحی قابل درمان قطعی است۵ مرداد ۱۴۰۵نارسایی آدرنال؛ تشخیص و درماننارسایی آدرنال بیماری‌ای است که با کمبود کورتیزول تظاهر می‌یابد و بدون تشخیص و درمان به‌موقع، بحران هایپوتانسیو تهدیدکنندهٔ حیات ایجاد می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵ندول و سرطان تیروئید؛ ارزیابی و درمانندول تیروئید یافته‌ای شایع است که ارزیابی آن با الگوریتم TIRADS-Bethesda امکان تمایز دقیق موارد نیازمند جراحی از پیگیری ساده را فراهم می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵هایپرپرولاکتینمی؛ رویکرد تشخیصی و درمانهایپرپرولاکتینمی با اختلال محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد و عوارض تولیدمثلی و استخوانی همراه است و شناسایی علت زمینه‌ای، کلید مدیریت مؤثر آن است۵ مرداد ۱۴۰۵هایپرکلسمی و هیپرپاراتیروئیدیسم؛ ارزیابی و درمانهایپرکلسمی از یافته تصادفی تا بحران اورژانسی طیف دارد؛ اندازه‌گیری iPTH اولین گام افتراقی و احیا با سالین IV اولین اقدام درمانی است۵ مرداد ۱۴۰۵هایپوپاراتیروئیدیسم و هایپوکلسمی؛ تشخیص و درمانهایپوپاراتیروئیدیسم در اثر کمبود PTH هایپوکلسمی پایدار ایجاد می‌کند که شایع‌ترین علت آن آسیب جراحی پاراتیروئید است و با تتانی، لارنگواسپاسم و اختلال قلبی تظاهر می‌یابد۵ مرداد ۱۴۰۵هایپوپیتویتاریسم؛ تشخیص و درمانهایپوپیتویتاریسم اختلالی چندهورمونی است که تشخیص زودهنگام و جایگزینی به‌ترتیب از بحران آدرنال و عوارض بلندمدت پیشگیری می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵هایپوگلیسمی؛ ارزیابی و درمانهایپوگلیسمی یک اورژانس متابولیک شایع است که تشخیص و درمان فوری آن از آسیب عصبی برگشت‌ناپذیر پیشگیری می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵هایپوگنادیسم؛ ارزیابی و درمانهایپوگنادیسم با کمبود تستوسترون یا نارسایی عملکرد گناد تعریف می‌شود و تشخیص آن نیازمند تمایز اولیه از ثانویه بر اساس سطح گنادوتروپین‌هاست۵ مرداد ۱۴۰۵هیپرآلدوسترونیسم اولیه؛ ارزیابی و درمانهیپرآلدوسترونیسم اولیه شایع‌ترین علت قابل‌اصلاح هایپرتانسیون ثانویه است که با ترشح خودمختار آلدوسترون، سرکوب رنین، و هایپوکالمی تظاهر می‌کند۵ مرداد ۱۴۰۵پرکاری تیروئید و تیروتوکسیکوز؛ تشخیص و درمانپرکاری تیروئید اختلالی با افزایش ترشح هورمون‌های تیروئیدی است که با علائم متابولیک، قلبی و نوروپسیکیاتریک تظاهر می‌یابد و رویکرد درمانی آن—از تیونامید تا ید رادیواکتیو و جراحی—بر اساس علت زمینه‌ای و شرایط بیمار تعیین می‌شود۵ مرداد ۱۴۰۵کتواسیدوز دیابتی؛ تشخیص و درمان اورژانسیراهنمای عملی تشخیص و درمان اورژانسی کتواسیدوز دیابتی برای پزشکان۵ مرداد ۱۴۰۵کم‌کاری تیروئید؛ تشخیص و درمان جایگزینیکم‌کاری تیروئید یکی از شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز است که از فرم تحت‌بالینی بدون علامت تا بحران میکزدم کما طیف می‌کشد و مدیریت آن نیازمند آگاهی دقیق از معیارهای TSH و اصول تیتراسیون لووتیروکسین است۵ مرداد ۱۴۰۵